Bere asmakizuna Gabriel Martirén Sardinari egozten zaio, Argentinan. Sardina euskal jatorriko etorkin frantsesa zen, hasieran Burtzakon kokatua, eta bertan esne-danbor bat jarri zuen eta 1905ean sortu zuen pilota. Gero Diego de Alvear, Santa Fe probintzian, "kantxak" jarri zituen. Argentinako Gabriel Martirén Kopa jokatu zen hainbat urtez paletaz, bere asmatzailearen omenez. 

1905ean, Martirén beso txertoa erabiltzen hasi zen, horretarako hezurra moldekatuz eta leunduz. Handik gutxira, Sardina euskaldunak, ezaguna zen moduan, hezurraren ordez zura jarri zuen, baina forma mantenduz, hasieran garagardo-kaxetatik hartuz. Aldi berean, Martirenek pilota-kantxa bat jarri zuen Burtzakon, Pedro Legris lagunaren fonda batean. Han jokatu zen lehen paleta-pilota partida. Gaur egun, etxeko artikuluen negozio bat da, eta plaka bat erakutsi zuen gertaera adierazteko.